کربلای انتظار

تحذیر از بی همسری و تشویق به ازدواج

یکی از سنّت های نبوی، تشویق و ترغیب به ازدواج و تسهیل در این امر و فراهم سازی بستری مناسب برای آن است. ازدواج مایه صیانت دین، بقا و پاکسازی نسل و خیرات و برکات دیگر است که در این جا به نمونه هایی از رهنمودهای معصومین در این باره تبرّک و تیمّن می جوییم:

1- قال الله تعالی: و انکحوا الایامی منکم و الصالحین من عبادکم و امآئکم ان یکونوا فقرآء یغنهم الله من فضله و الله واسع علیم.پروردگار متعال می‏فرماید:مردان بی زن و زنان بی شوهر، و (حتی) بردگان و کنیزان صالح را تزویج کنید. (و بدانید) چنانچه آنان فقیر باشند، خداوند از فضل خود غنی و بی نیازشان می‏سازد. که خداوند رحمتش وسیع و به احوال بندگان خود آگاه است.(قرآن مجید سوره نور، آیه 32)

2- عن النبی صلی الله علیه و آله و سلم قال:ما بنی فی الاسلام بناءً احبّ الی اللّه عَزَّوَجَلَّ، و اعزّ من التزویج ؛ هیچ بنیانی در اسلام، نزد خداوند عزّوجل، محبوب تر از ازدواج (و تشکیل خانواده) نیست.(بحارالانوار،ج103،ص222؛ میزان الحکمة،ج4،ص271)

 3- عن النبی صلی الله علیه و آله و سلم قال: المتزوّج النّائم افضل عند اللّه من الصّائم القائم العزب؛ خواب شخص همسردار، در پیشگاه الهی، از روزه و شب زنده داری شخص عزب برتر است.(بحارالانوار،ج103،ص221؛میزان الحکمة،ج4،ص273) البته پر واضح است که منظور این روایت، عبادات مستحبّی است و شارع مقدّس هرگز ترخیص نفرموده که همسردار تا طلوع آفتاب آسوده بخوابد و هر روز نماز صبحش قضا شود!

 4- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: أیُّما شابٍّ تَزَوَّجَ فی حَداثَةِ سِنّه عَجَّ شَیْطانُهُ یا وَیْلَهُ عَصَمَ مِنّی دینَه؛ هر جوانی که در آغاز جوانی زن بگیرد، شیطان وی بانگ بر آورد: ای وای! دین خود را از دستبرد من محفوظ داشت.(نهج الفصاحه، ص 208، ح 1034)

5- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: مَنْ تَزَوَّجَ فَقَدِاسْتَکْمَلَ نِصْفَ الایمانِ فَلْیَتّقِ اللّهَ فی النّصْفِ الباقی؛ هرکه زن بگیرد، یک نیمه ایمان خویش را کامل کرده، از خدا درباره نیم دیگر بترسد. (نهج الفصاحه ص 600، ح 2936)

 6- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:تزوّجوا النساءَ فإنّهنّ یأتین بالمال؛ زن بگیرید که زن گرفتن، توانگری می آورد. (نهج الفصاحه ص 229، ح 1143)

7- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: تَزوّجوا ولا تُطَلِّقوا فَانَّ اللّهَ لایُحِبُّ الذّوّاقین ولا الذّوّاقاتِ  زن بگیرید و طلاق مدهید، زیرا خداوند مردانی را که مکرّر زن گیرند، و زنانی را که مکرّر شوهر کنند، دوست ندارد. (نهج الفصاحه ص 229، ح 1146)

8- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: شرارکم عزابکم، رکعتان من متأهل خیر من سبعین رکعة من غیر متأهل بدترین شما، عزب های شما هستند (براستیکه) دو رکعت نماز از متأهل بهتر از هفتاد رکعت از غیر متأهل است. (میزان الحکمة، ج 4، ص 275)

9-رسول الله(ص): «أكثَرُ أهلِ النّارِ العُزّابُ» پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: بیشترین اهل جهنم انسانهای بی همسر هستند. (شيخ صدوق، من لا يحضره الفقيه، ج3، ص384، ح4349؛ شيخ حرّ عاملي، وسائل الشيعه، ج20، ص20، ح24919)

10- قال الامام الصادق علیه السلام: من ترک التزویج مخافة الفقر فقد اساء الظن بالله، ان الله(عزوجل)یقول:ان یکونوا فقراء یغنهم الله من فضله امام صادق علیه السلام فرمودند:هر کس از ترس فقر ازدواج نکند نسبت‏به لطف خداوند بدگمان شده است. چرا که خداوند می‏فرماید: اگر آنان فقیر باشند خداوند از فضل و کرم خود بی نیازشان می‏کند. (من لا یحضره الفقیه، ج 3، ص 251)

11- عن النبی صلی الله علیه و آله و سلم قال:من تزوج امراة لمالها وکله الله الیه، و من تزوجها لجمالها رای فیها ما یکره، و من تزوجها لدینها جمع الله له ذلک. از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده است: هر که با زنی بخاطر مالش ازدواج کند، خداوند او را به مال وی واگذار می‏کند، و هر که با او به خاطر جمال و زیبائی‏اش ازدواج نماید، در او چیزی را که خوشایند او نیست، خواهد دید، و هر که با وی به خاطر دینش ازدواج کند، خداوند تمامی این مزایا را برای او جمع می‏کند.(وسائل الشیعه، ج 14، ص 31)

12- عن الصادق علیه السلام قال: لا باس بان ینظر الرجل الی المراة اذا اراد ان یتزوجها. ینظر الی خلفها و الی وجهها.امام صادق علیه السلام فرمودند: مانعی ندارد که مرد قامت و صورت زنی را که قصد ازدواج با او دارد، ببیند. (وسائل الشیعه، ج 20، ص 88)

13- عن محمد بن مسلم قال: سالت ابا جعفر علیه السلام‏عن الرجل یرید ان یتزوج المراة، اینظر الیها؟ قال: نعم انما یشتریها باغلی الثمن.محمد بن مسلم می‏گوید: از امام باقر علیه السلام پرسیدم: مردی که می‏خواهد با زنی ازدواج کند آیا حق دارد او را ببیند؟ امام علیه السلام فرمودند: آری، چون در برابر آن بهای سنگینی می‏پردازد. (وسائل الشیعه، ج 20، ص 88)

14- قال علی علیه السلام:اذا اراد احدکم ان یتزوج فلیسال عن شعرها کما یسال عن وجهها فان الشعر احد الجمالین. حضرت علی علیه السلام فرمودند: هر وقت‏یکی از شما، بخواهد، ازدواج کند، از اوصاف موی سر زن نیز سؤال کند همچنانکه از چگونگی رخسار او می‏پرسد. چون که موی زن یکی از دو زیبایی (مو و صورت) اوست. (من لا یحضره الفقیه، ج 3، ص 254)

15- قال الامام الرضا علیه السلام: اذا خطب الیک رجل رضیت دینه و خلقه فزوجه و لا یمنعک فقره و... امام رضا علیه السلام فرمودند: هنگامی که مردی از شما خواستگاری کرد که از دین و اخلاق او راضی بودید به ازدواج با او رضایت دهید. و مبادا فقر او شما را از این رضایت‏باز دارد و...(میزان الحکمة، ج 4، ص 280)

16- قال النبی صلی الله علیه و آله و سلم:اذا جائکم الاکفاء فانکحوهن و لا تربصوا بهن الحدثان. پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: وقتی که شخص هم شأنی به خواستگاری دختر شما آمد، به او دختر دهید و در کار آنها منتظر حوادث نباشید. (نهج الفصاحه، ص 37، ح 193)

17. قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:ما استفاد امرء فائدة بعد الاسلام افضل من زوجة مسلمة تسره اذا نظر الیها، تطیعه اذا امرها و تحفظه اذا غاب عنها فی نفسها و ماله.پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم‏فرمودند: پس از اسلام، هیچ نعمتی برای مرد بهتر از زن مسلمانی نیست که هر گاه به او بنگرد، مسرورش کند و هر گاه به او فرمان دهد، اطاعتش نماید و در غیاب او حافظ ناموس و مالش باشد.(من لا یحضره الفقیه، ج 3، ص 255)

18- قال الامام الصادق علیه السلام:انما المراة قلادة فانظر ما تتقلد.امام صادق علیه السلام فرمودند:زن همانا گردنبندی است،پس بنگر که چه گردنبندی به گردنت آویزان می‏کنی.(وسائل الشیعه، ج20، ص 33)

19- عن النبی صلی الله علیه و آله و سلم قال:ایاکم و خضراء الدمن، قیل: یا رسول الله و ما خضراء الدمن؟ قال: لمراة الحسناء فی منبت السوء. پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند:بپرهیزید از سبزه‏هایی که در مزبله می‏روید. عرض شد: یا رسول الله! سبزه‏هایی که در مزبله می‏روید چیست؟ حضرت صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند:زن زیبایی که در خانواده پست و ناشایست‏ بوجود آمده باشد. (من لایحضره الفقیه، ج 3، ص 256، مکارم الاخلاق، ص 205)

20- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:تزوجوا الابکار فانهن اعذب افواها و ارتق ارحاما و اسرع تعلما و اثبت للمودة.پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند:با دوشیزگان ازدواج کنید زیرا که دهان آنان شیرین و رحمشان مناسبتر است و زود چیزی را یاد می‏گیرند و محبتشان پایدارتر است.(بحار الانوار، ج 103، ص 237)

21- عن ابن أبي يعفور، عن الصادق عليه السّلام قال: قلت له: إني اريد أن أتزوج امرأة و إن أبوي أرادا غيرها قال: تزوج التي هويت ودع التي هوى أبواك‏ ابن أبي يعفور از امام صادق علیه السلام سؤال کرد: من می‏خواهم با زنی ازدواج کنم ولی پدر و مادرم مایلند با دیگری ازدواج کنم. امام علیه السلام فرمودند: با زنی که خودت مایل هستی ازدواج کن، و زنی را که پدر و مادرت [بدون رضایت تو] انتخاب کرده‏اند، رها کن.( درر الأخبار ص : 704)

22- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:ان من یمن المراة تیسیر خطبتها.پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند:از نشانه‏های برکت زن آن است که خواستگاری و عروسیش بی تکلف و آسان باشد. (کنز العمال، ج 16، ص 322، ح 44721)

23- قال النبی صلی الله علیه و آله و سلم:لا یخطب احدکم علی خطبة اخیه. پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند:هیچ یک از شما زنی را که دیگری خواستگاری می‏کند، خواستگاری نکند. [تا اینکه با او ازدواج کند و یا اینکه منصرف شود. اگر منصرف شد خواستگاریش بلامانع است.] (صحیح مسلم، ج 2، ص 1034، ح 56)

24- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:شارب الخمر لا یزوج اذا خطب.پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند:شرابخوار اگر تقاضای ازدواج کرد قبول نکنید. (وسائل الشیعه، ج 20، ص 79)

25- و في تفسير العياشى: عن الحسن ابن بنت الياس، قال: سمعت أبا الحسن الرّضا عليه السّلام يقول: إنّ اللّه جعل اللّيل سكنا، و جعل النساء سكنا. و من السنّة، التزويج باللّيل و اطعام الطعام. امام رضا علیه السلام فرمودند: مراسم عروسی در شب، سنت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم است، چرا که خداوند شب را مایه آرامش قرار داده و زن هم آرامش خاطر است.( سنن النبى ج‏1  ص 148)

26- قال النبی صلی الله علیه و آله و سلم: لا ولیمة الا فی خمس: عرس او خرس او عذار او وکار او رکاز. پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: سور و ولیمه نیست مگر در پنج مورد: 1- عروسی 2- تولد نوزاد 3- ختنه کردن نوزاد 4- خریدن خانه 5- بازگشت از سفر مکه.(من لا یحضره الفقیه، ج 3، ص 402)

27- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:ان من سنن المرسلین الاطعام عند التزویج. پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند:سور دادن و اطعام در ازدواج، از سنت پیامبران است.(فروع کافی، ج 5،ص 367)

28- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:افضل نساء امتی اصبحهن وجهان و اقلهن مهرا. پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند:بهترین زنان امت من زنانی هستند که خوشروتر و مهریه ایشان کمتر باشد.(من لایحضره الفقیه، ج 3، ص 252)

29- قال الامام الصادق علیه السلام:ان من برکة المراة قلة مهرها. امام صادق علیه السلام فرمودند:از برکات زن کمی مهریه اوست.(من لا یحضره الفقیه، ج 3، ص 387)

30- قال امیرالمؤمنین علی علیه السلام:لاتغالوا بمهور النساء فتکون عداوة. حضرت علی علیه السلام فرمودند:مهریه زنها را سنگین نگیرید که موجب کدورت و دشمنی گردد.(وسائل الشیعه، ج 15، ص 11)

31- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:لو ان جمیع ما فی الارض من ذهب و فضة حملته المراة الی بیت زوجها ثم ضربت علی راس زوجها یوما من الایام، تقول: من انت؟ انما المال مالی، حبط عملها و لو کانت من اعبد الناس الا ان تتوب و ترجع و تعتذر الی زوجها. پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند:اگر تمام چیزهایی که در روی زمین از طلا و نقره وجود دارد و زن آنها را به خانه شوهرش بیاورد. آنگاه یک روز از روزها بر سر شوهرش منت‏بگذارد و بگوید تو کیستی؟ این اموال مال من است. در این صورت اجر و عمل آن زن از بین می‏رود اگر چه از عابدترین مردم باشد. مگر اینکه توبه کند و برگردد و از شوهرش عذرخواهی کند. (مکارم الاخلاق، باب 8، ص 202)

32- عن ابی جعفر علیه السلام قال: الصداق ما تراضیا علیه من قلیل او کثیر فهذا الصداق. امام باقر علیه السلام فرمودند:مهریه همان چیزی است که طرفین بر آن توافق می‏کنند، کم باشد یا زیاد.(فروع کافی، ج 5، ص 378)

33- عن ابی عبدالله علیه السلام قال:من امهر مهرا ثم لا ینوی قضاءه کان بمنزلة السارق.امام صادق علیه السلام فرمودند:کسی که مهریه‏ای (برای زن قرار دهد) و قصدش این باشد که به او ندهد او همانند دزد است.(فروع کافی، ج 5، ص، 383)

34- قال الامام الصادق علیه السلام:ان الله یحب البیت الذی هو العرس. امام صادق علیه السلام فرمودند:خداوند خانه‏ای را که در آن عروسی انجام گرفته، دوست می‏دارد.(وسائل الشیعه، ج 22، ص 7)

35- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:لا سهر الا فی ثلاث: متهجد بالقرآن، او فی طلب العلم، او عروس تهدی الی زوجها. پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند:شب بیداری روا نیست، مگر در سه مورد:1-تلاوت قرآن.2-تحصیل علم.3-بردن عروس به خانه داماد.(بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، ج‏1، ص: 222)

36- امر النبی صلی الله علیه و آله و سلم بنات عبدالمطلب و نساء المهاجرین و الانصار: ان یمضین فی صحبة فاطمة علیها السلام و ان یفرحن و یرجزن و یکبرن و یحمدن و لا یقلن ما لا یرضی الله. پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم امر فرمود، دختران عبدالمطلب و زنان مهاجر و انصار در شب عروسی حضرت فاطمه علیها السلام به همراه او بروند و شادی کنند، شعر و سرود بخوانند، تکبیر و حمد بگویند. و از گفتن حرفهایی که خدا بدان راضی نیست، بپرهیزند. (مستدرک الوسائل، ج 14، ص 198)

37- عن الصادق علیه السلام قال: زفوا عرائسکم لیلا و اطعموا ضحی. امام صادق علیه السلام فرمودند:مراسم عروسی را در شب و مهمانی را در روز انجام دهید.(مكارم الأخلاق، ص: 208)

38- قال الصادق علیه السلام:اذا دخلت علیک اهلک فخذ بناصیتها و استقبل بها القبلة و قل: اللهم... فان قضیت لی منها ولدا فاجعله مبارکا سویا. امام صادق علیه السلام فرمودند:چون همسرت به خانه تو آمد، دست‏بر پیشانیش بگذار، و رو به قبله‏اش برگردان و بگو: خداوندا!... اگر از این همسرم، فرزندی برای من تقدیر نمایی، فرزند سالم و مبارک عنایت فرمای.(الآداب الدينية للخزانة المعينية شیخ طبرسی ترجمه عابدى، ص: 108)

39- سئل عن ابی عبدالله علیه السلام فی الرجل یتزوج البکر، قال:یقیم عندها سبعة ایام. از امام صادق علیه السلام سؤال شد در مورد مردی که با دختر باکره‏ای ازدواج می‏کند، امام علیه السلام فرمودند:شوهر یک هفته در پیش او بماند. (وسائل الشیعه، ج 21، ص 339)

40- قال الامام الکاظم علیه السلام:ما من امراة تسقی زوجها شربة من ماء الا کان خیرا لها من عبادة سنة.امام کاظم علیه السلام فرمودند:هر زنی که به شوهرش قدری آب آشامیدنی بدهد، پاداش آن از عبادت یک ساله بالاتر است.(وسائل الشیعه، ج 20، ص 172)

41- قال الامام الصادق علیه السلام: العبد کلما ازداد للنساء حبا ازداد فی الایمان فضلا. امام صادق (ع) فرمودند:هر چه محبت مرد بر زنش بیشتر گردد، بر فضیلت ایمانش افزوده می‏شود.(من لا یحضره الفقیه، ج 3،ص 251)

42- عن الصادق علیه السلام قال:من زوج اعزبا کان ممن ینظر الله- عزوجل-الیه یوم القیامة.امام صادق علیه السلام فرمودند: کسی که مجردی را تزویج کند و امکان ازدواج او را فراهم نماید از کسانی است که در قیامت‏خداوند به آنان نظر لطف می‏کند.(وسائل الشیعه، ج 20، ص 45)

43- قال موسی بن جعفر علیه السلام:ثلاثة یستظلون یظل عرش الله یوم القیامة، یوم لا ظل الا ظله: رجل زوج اخاه المسلم او اخدمه او کتم له سرا.امام کاظم علیه السلام فرمودند:سه دسته در روز قیامت، روزی که سایه و پناهی جزء سایه خداوند نیست، در سایه و پناه خدا هستند:مردی که زمینه ازدواج برادر مسلمانش را آماده نماید. مردی که (به برادر مسلمانش خدمت کند.) کسی که سر برادر مسلمانش را بپوشاند.(وسائل الشیعه، ج 20، ص 46)

44- قال الامام الصادق علیه السلام:اربعة ینظر الله الیهم یوم القیامة:من اقال نادما او اغاث لهفان او اعتق نسمة او زوج عزبا.امام صادق علیه السلام فرمودند:چهار کس در قیامت مورد نظر پروردگارند:1-آنکه چون طرف معامله پشیمان شود، معامله را برگرداند.2- کسی که غم از دلی برگیرد.3- کسی که برده‏ای را آزاد کند.4- کسی که بی همسران را به ازدواج درآورد. (وسائل الشیعه، ج 20، ص 46)

45- قال امیرالمؤمنین علی علیه السلام:افضل الشفاعات ان تشفع بین اثنین فی نکاح یجمع الله بینهما.حضرت علی علیه السلام فرمودند:از بهترین شفاعتها، شفاعت‏بین دو نفر در امر ازدواج است تا اینکه خداوند آنان را مجذوب یکدیگر گرداند.(تهذیب، ج 7، ص 405، وسائل الشیعه، ج 20، ص 45)

46- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: تَزوَّجوا الوَدُودَ الوَلُودَ فَاِنّی مُکاثِر بِکُمُ الاَنْبِیاءَ؛ زن مهربان و بچه آور بگیرید، زیرا من به کثرت شما بر سایر پیغمبران افتخار می کنم. (نهج الفصاحه ص229،ح1144و1145و ص236 ، ح1179)